Een van de hoogtepunten van ons verblijf in Zuid-Amerika was ongetwijfeld de dag toen wij uit het vliegtuig stapten in Santiago de Chile en daar direct onze goede briefvriend Friedrich Ritter herkenden, die ons met zijn getrouwe Ford-pickup kwam afhalen.

Aangezien Ritter noch mijn vrouw en ik behoefte hadden om door een grote stad als Santiago te rijden, gingen we buiten de dichte bebouwingen om in de richting van de woonplaats van onze gastheer. Weldra kwamen we in het bergachtig terrein van de kustkordilleras, waar we de eerste opvallende cactussen zagen, een van de vele vormen van Trichocereus chilensis. In dit gebied heerst reeds vele jaren een steeds toenemende droogte, waardoor nauwelijks voldoende water uit de bergen naar beneden komt, om de zeer vruchtbare vallei waarin Olmué ligt te bevloeien. In deze vallei worden de beste tomaten gekweekt uit Chili.

Olmué is een gezellig dorpachtig stadje met een pleintje. De eigenlijke woonplaats van Ritter ligt iets verder op naar de bergen, n.l. het dorp Granizo, het eindpunt tevens van de autobusdienst.

Ritter bracht ons naar een alleraardigst weekendhuisje van een zekere mevrouw Kern, een kennis van hem, waarin wij tijdelijk mochten wonen. Nog dezelfde avond bezochten we Ritter in zijn domijn. Het is een alleraardigst huisje, dat fris temidden van hoge bergen staat. Bij het huis is een omheinde tuin waarin vrij uitgeplant nog een deel van de door hem verzamelde cactussen staat. Iets naar beneden is een enorme diepe put, die het water voor .....
[p 120]

..... Pyrrhocactus garavental foto: Buining

Ritter en zijn in aanplant zijnde plantage moet leveren. Aangezien het afgelopen jaar slechts in totaal 9 mm vocht viel, moest deze put opnieuw aanzienlijk verder uitgediept worden, daar de stand van het water er dagelijks in terug liep.

Pyrrhocactus curvispinus var. campanense.   foto: Buining ....

[p121]
..... Vanuit zijn studiekamer heeft Ritter een schitterend uitzicht op de kustgebergten der Andes die tot 2000 m hoog worden aldaar. Een van de merkwaardige dingen is, dat Ritter zijn cactussen regelmatig moet gieten en tegen de felle zon moet beschermen door de planten af te dekken met palmbladeren. De ervaring heeft hem geleerd, dat zelfs planten uit de kale hete woestijnen in het noorden van Chili, zonder water en zonder afscherming te gronde gaan, alhoewel zij een duizend kilometer verder naar het noorden, soms jaren lang zonder vocht en schaduw leven. Hieruit blijkt wel hoe voorzichtig wij moeten zijn om te trachten de levensomstandigheden waaronder de planten in hun vaderland groeien na te bootsen. Opmerkelijk was ook, dat de verder naar het noorden groeiende sneeuwwitte Copiapoa's, in de tuin van Ritter veel van deze witte laag verloren. De grootste vijand van de cactussen is ongetwijfeld een insekt, dat eieren in de planten legt. De daaruit groeiende rupsen of wormen vreten de cactussen volkomen leeg of beschadigen ze dermate,

Foto: Afdaling van Cerro de la Campana
op 900 m. met zicht op Granizo in het dal.
Mijn vrouw met Ritter.

[P122]
..... dat de planten dood gaan. Men treft deze insekten overal in de cactusgebieden meer of minder aan. Daar komen nog bij ratten, die vooral in droge tijden op trektocht gaan en dan graag cactussen als voedsel en vocht eten.In het huis en de tuin van Mevrouw Kern, die zelf in Valparaiso woonde, was het een waar paradijs, deels omdat het zo heerlijk eenvoudig was en deels vanwege het meer dan verrukkelijke zonnige weer. In de tuin vol met geurige eucalyptusbomen en allerlei vruchtbomen zoemden 's morgens schitterende kolibries rond heesters met buisvormige bloemen.

Met Ritter, en eens met zijn buurman de heer Winterhalder, trokken we de bergen in waar wij zeldzaamheden als Pyrrhocactus garaventai, P. horriduspinus var. robustus en P. curvispinus var. campanense verzamelden.

Kerstmis vierden mijn vrouw en ik samen in het huisje van Mevrouw Kern in gezelschap van de door ons uitgenodigde Friedrich Ritter. Het was een merkwaardig maar wel erg fijn Kerstfeest, zo met kaarsen tussen de geplukte Eucalyptustakken.

Helaas moest er nog al wat aan de Ford-pickup van Ritter gesleuteld worden, zodat ons vertrek moest worden uitgesteld. Een geluk daarbij was, dat we nog gelegenheid vonden om de steile berg te bestijgen waar Pyrrhocactus engleri groeit. Sedert 12 jaar was Ritter daar niet geweest. Bij het beklimmen zagen we de overal voorkomende Trichocereus chilensis. Iets hoger begint Pyrrhocactus curvispinus voor te komen tot bijna de top van 2000 m. Hier op de kammen der bergtoppen vonden we Pyrrhocactus engleri met sterk variërende kleuren der dorens. De zaden bewezen Ritter's stelling, dat zij zeer sterk afwijken van die der overige Pyrrhocactussen, zodat men niet te snel maar dergelijke onvoldoende bekende planten als synoniem bij andere moet voegen, zoals o.a. Hutchison deed.

Pyrrhocactus engleri      foto: Buining